Plaatjes laden...
Columns

Stilte na de ster

Door: Roberto Pennino

 

Vandaag is het precies een jaar geleden dat Johan Cruijff overleed. Ofschoon (een typisch Cruijff-woord) de aarde al weer zo’n 365 keer om zijn eigen as heeft gedraaid zonder hem, blijft hij in zekere zin de zon in planetarium voetbal. Dat aan hem gedacht wordt is net zo vanzelfsprekend als de werking van de zwaartekracht. Niet dat daarmee ook geconstateerd moet worden dat de voetbalwereld is ge├»mplodeerd op – en vooral na – 24 maart 2016, maar anders is het wel. Op momenten fletser. Meer eendimensionaal ook. Geen taalverrijkingen uit zijn koker meer. Geen verbale schijnbewegingen. Alleen maar stilte van zware aard.

Na de 4-0 nederlaag van zijn geliefde Barcelona tegen Paris Saint-Germain moest ook ik natuurlijk aan hem denken. Hoe zou Johan deze zeldzame afstraffing hebben beoordeeld? Eerlijk gezegd wist ik het niet zo goed. Enerzijds had een kritisch fileren van het zwakke Barca-spel voor de hand gelegen, gelardeerd met tactisch scherpe observaties, maar de geschiedenis heeft anderzijds juist bij herhaling zijn tegendraadse zienswijzen laten zien. Het verlies in de WK-finale van 1974 tegen West-Duitsland, dat voor zoveel Nederlanders een traumatisch karakter kreeg, heeft hij nadien altijd als een zege voor het getoonde Totaalvoetbal bestempeld. Na de pijnlijke 8-2 nederlaag die hij als nieuwbakken Feyenoorder in september 1983 moest slikken tegen zijn oude liefde Ajax, stelde hij laconiek vast dat er slechts twee punten waren verloren, niets meer en niets minder.

Als trainer kon hij net zo ongrijpbaar en verrassend zijn commentaar geven. Zo was in februari 1994 een gevoelige 6-3 nederlaag van zijn Dreamteam uit tegen laagvlieger Zaragoza voor Cruijff geen aanleiding voor paniek. Integendeel, want tot verbijstering van iedereen die meeluisterde verkondigde Johan Primero doodleuk dat die uitslag de ploeg alleen maar zou helpen om de landstitel wederom te winnen. En hij kreeg gelijk!

Na het 4-0 debacle in het Parc des Princes was er geen andere optie voor de Catalanen dan het onmogelijke te proberen. Een remontada van het spectaculairste soort. En juist daarop zou Cruijff in de aanloop naar de return in Camp Nou zo prachtig ingesprongen zijn. Misschien had hij zijn oude wijsheid dat je een doelpunt meer moest scoren dan je tegenstander wel verbasterd naar ‘als je er maar vijf meer scoort dan de Fransen, ben je door.’ Of puur Cruijffiaans opmerken: ‘Een wedstrijd telt zes kwartier, als je in ieder ervan een doelpunt maakt, is dat waarschijnlijk genoeg.’

We zullen het nooit weten. Anders dan de sterren aan de hemel, die al dood zijn wanneer we het licht ervan zien, hebben we het voorrecht gehad Cruijff als levende ster mee te maken. En juist dat gegeven maakt het gemis zo ontzettend voelbaar.

Half 3 uitverkocht
De 18 nummers van Half 3 zijn inmiddels niet meer verkrijgbaar.